Cảnh giới cao nhất là "Không muốn làm thì KHÔNG CẦN PHẢI LÀM"
Dạo này lướt mạng, đâu đâu cũng thấy giang hồ kháo nhau về "tự do tài chính", "nghỉ hưu sớm", "bỏ phố về quê" để làm chủ cuộc đời. Nghe nó hay, nó cuốn, nó động lực... mà nhìn lại mình chưa có gì để mà theo trend.
Đứng từ góc độ của một đứa đã từng kinh qua đủ thể loại "lò luyện đan" chốn công sở – từ mài đũng quần ở các tập đoàn lớn khắt khe, cho đến lội bùn setup quy trình cho mấy cái biz từ trứng nước, mình nhận ra một sự thật trần trụi thế này:
Càng có tuổi (và có thêm vài nếp nhăn), mình càng thấm thía: "Muốn làm gì thì làm" chưa chắc đã là đỉnh cao, mà "Không muốn làm gì thì KHÔNG CẦN PHẢI LÀM" mới là một dạng tự do và mạnh mẽ thật sự.
1. Cái bẫy của "Kỹ năng vị trí" (Aka: Tại sao chúng ta sợ nghỉ việc?)
Nhớ cái hồi đi làm được một thời gian, qua được cái giai đoạn lo lắng visa này kia, bon chen được vào ngành mình muốn. Cứ tưởng leo lên được cái chức danh oai oai, được công ty gắn cho cái mác Leader hay Manager là đời lên hương.
Nhưng thực tế thì sao? Có những giai đoạn setup dự án mới, mang tiếng là quản lý, nhưng trên thì sếp ném cho cái mục tiêu trên trời, dưới thì nhân sự mỏng, đối tác thì thờ ơ.
Mình đứng giữa làm cái "Sandwich" chịu trận. Lúc đấy mệt mỏi, burnout, chán chả buồn nói. Muốn buông lắm nhưng lại... rén.
Tại sao rén? Vì lúc đó phần lớn dân văn phòng chúng ta đang bị trói buộc bởi "Kỹ năng vị trí".
Tức là cái năng lực vận hành, cái chức danh, cái tiếng nói đó chỉ có giá trị khi bạn còn ngồi ở cái ghế đó, trong 1 tổ chức, 1 công ty. Rút bạn ra khỏi cái hệ thống ấy, mình chới với, kỹ năng của mình chưa thực sự đứng độc lập được.
Mình tự nhủ: Muốn làm được 1 việc mình thích thì mình phải chấp nhận làm 9 việc mình không thích.
Rồi gần đây, đọc được bài dịch về kỹ năng cốt lõi trên Zhihu, mình mới ngộ ra thứ bấy lâu nay mình tìm kiếm. Thứ mình thực sự cần rèn luyện là "Kỹ năng cốt lõi" (Kỹ năng cá nhân). Mình nhận ra mình cũng có tiềm năng phết, vì đã từng không dùng thái độ lồi lõm, mà dùng chính "Kỹ năng chuyên môn" để giải quyết nút thắt:
Tiếng Hàn chỉ là công cụ, cái giữ nồi cơm cho mình là Tư duy Hệ thống, là kiến thức chuyên môn (tuy lười nhưng vẫn update skill mới dù không định kỳ).
Là khả năng nhìn vào task list vài trăm cái dài dằng dặc của khách hàng và biết ngay chỗ nào là "bẫy", chỗ nào gạch bỏ được để cứu team nhà khỏi cảnh OT vỡ mật.
Sở hữu "Kỹ năng cốt lõi" mang lại lợi ích gì? Đó là tư duy hệ thống, khả năng đàm phán, kỹ năng giải quyết vấn đề sắc lẹm, hay khả năng đóng gói kiến thức để tạo ra giá trị độc lập. Đây là những thứ "bỏ vào balo mang đi đâu cũng sống được". Khi nắm trong tay những kỹ năng này, bạn mới có quyền mặc cả với thị trường và mạnh dạn từ chối những môi trường độc hại.
2. Hành trình "Định vị lại": Chuyển hóa từ "Công cụ" sang "Chuyên gia"
Thú thật với mọi người, mình chưa "đắc đạo" đến mức vỗ ngực xưng tên là mình đã hoàn toàn độc lập 100% hay không cần đi làm công ăn lương nữa đâu. Vẫn đang cày cuốc bỏ xừ ra đây! 😂
Nhưng mình đã ĐỊNH HƯỚNG LẠI ĐƯỢC con đường cần đi. Mình biết mình đang đổi thời gian lấy kỹ năng gì, chứ không còn nhắm mắt trôi theo dòng đời nữa.
Cái sự "định vị lại" này nó vi diệu lắm nhé! Điển hình như case của một bạn mentee mà mình vừa hỗ trợ dạo gần đây. Ban đầu em ấy cũng loay hoay, lú lẫn giữa mớ bòng bong định hướng, mắc kẹt ở vị trí hiện tại mà không biết đi tiếp thế nào. Mình đã siêu phũ (nhưng siêu có tâm) bắt ẻm đập đi xây lại CV, vạch ra thứ tự ưu tiên để bắt tay vào làm chứ không chờ đợi nữa.
Và hoan hỉ thay, bạn mentee đã bắt đầu được từ việc critical nhất trong roadmap. Dù công việc đó chưa hẳn là một bến đỗ 10 điểm hoàn hảo không có "nhưng", nhưng nó là một điểm Trigger cực kỳ cần thiết cho các dự định tiếp theo của ẻm.
3. Lộ trình "Planful Peak" (Đỉnh cao có chủ đích) cho dân công sở
Có lúc (rất nhiều lần) mình chán việc, chán công ty quá, nghĩ hay là nghỉ ngang, gap month.
Nhưng "con đỗ nghèo khỉ" bên trong mình rất lý trí nhắc nhở: Không muốn làm nữa thì cũng phải nghỉ một cách có chiến lược. Đừng nhầm lẫn giữa "Tự do" và "Vô trách nhiệm", tự do phải kèm theo việc không phải "ăn bữa nay lo bữa mai".
Để đạt được cảnh giới "Không muốn làm thì không làm", quy hoạch sự nghiệp của một người trưởng thành mà mình học được cần có:
Việc chính (Lấy ngắn nuôi dài): Dùng kỹ năng mình GIỎI để đi làm, cọ xát thị trường, kiếm tiền, mở rộng mối quan hệ và quan trọng nhất là: Lấy chất liệu thực chiến. Đừng chỉ cắm đầu làm cho xong việc, hãy "bòn rút" kinh nghiệm từ công ty.
Việc phụ (Xây vương quốc riêng): Rút ruột gan kinh nghiệm từ việc chính để xây dựng một tài sản mang tên bạn (Viết Blog, làm Mentor, kinh doanh nhỏ, xây dựng thương hiệu cá nhân...). Đây là cái sẽ nuôi sống tâm hồn bạn và từ từ giúp bạn độc lập hoàn toàn.
Việc nhàn (Sống thuận tự nhiên): Lên mạng viết blog "sân si", đu tí fame, kết nối anh em đồng đạo, hoặc làm những dự án cộng đồng mà không bị áp lực cơm áo gạo tiền bóp nghẹt.
Tóm lại, hành trình từ lúc mông lung đến lúc làm chủ được cuộc chơi không phải là tìm được một công việc màu hồng nơi bạn được làm mọi thứ mình thích. Mà là rèn luyện bản thân sắc bén đến mức, bạn đủ bản lĩnh để từ chối những thứ bào mòn giá trị của mình.
Còn chần chừ gì nữa mà không lôi cái CV ra, nhìn thẳng vào sự thật xem mình đang dành 8 tiếng mỗi ngày để mài "Kỹ năng vị trí" hay "Kỹ năng cá nhân" anh em nhỉ?
#Hasmemo #FirstKoreanBA #KHubMastery #SânSiTíchCực
