Nếu bạn vẫn đang giữ suy nghĩ đó thì bài viết này là fact-check cho bạn tham khảo! Với kinh nghiệm không quá nhiều nhưng đủ dùng, chúng mình đã xây dựng nên Korean IT Navigation để giúp bạn "giải mã" xem dân Non-tech có thể "hô mưa gọi gió" ở những vị trí nào, và cần trang bị những "vũ khí" gì để tiến xa trong ngành.
Để biết mình thực sự hợp với vị trí nào trong dự án, bạn không cần phải ngay lập tức chọn một chức danh. Hãy bắt đầu bằng việc tự hỏi bản thân 2 câu hỏi cốt lõi tương ứng với 2 trục của bản đồ định vị:
Hướng lên trên - Góc độ Kinh doanh (비즈니스 관점): Đây là góc nhìn của con người và bài toán thị trường. Bạn quan tâm tới chữ WHAT và WHY. Khách hàng muốn tính năng gì? Thiết kế luồng mua hàng thế nào để user chốt đơn nhanh nhất? Tư duy ở đây là làm sao để phần mềm giải quyết đúng "nỗi đau" của người dùng.
Hướng xuống dưới - Góc độ Kỹ thuật (기술 관점): Đây là góc nhìn của hệ thống và máy móc. Bạn quan tâm tới chữ HOW. Làm sao để hệ thống không bị sập khi có 1 triệu người truy cập? Dữ liệu sẽ chảy qua các tầng kiến trúc như thế nào? Tư duy ở đây là tính logic và độ khả thi.
👉 Chốt lại: Bạn muốn làm việc với "Nỗi đau của khách hàng" hay "Logic của hệ thống"?
Nghiêng về bên trái - Thực thi chuyên môn (전문 실무) hay focus sản phẩm (제품 집중): Nôm na là "tay nhúng chàm". Bạn là người trực tiếp tham gia tạo ra sản phẩm (Hands-on). Tự tay bạn gõ từng trang tài liệu phân tích (BA), tự tay click test từng tính năng (QA/QC).
Nghiêng về bên phải - Chuyên môn Quản lý (관리 전문) hay focus quá trình (과정 집중): Nôm na là "cầm cờ điều quân". Bạn không trực tiếp viết tài liệu hay gõ dòng code nào. Sản phẩm của bạn là tiến độ dự án, ngân sách và timeline. Bạn lo chia task, đôn đốc và hỗ trợ nhân sự dự án và "dập lửa" khi dự án có nguy cơ trễ hạn (PM/PMO). Quản lý ở đây, nghĩa lớn không phải là sếp, là boss; mà bạn là người chịu trách nhiệm tạo ra môi trường thuận lợi cho team dự án an tâm "quẩy" tới bến để hoàn thành yêu cầu. Khái niệm này bạn có thể tìm hiểu theo "Servant Leadership" của PMI.
👉 Chốt lại: Bạn định vị mình là một chuyên gia (Specialist) muốn tự tay làm mọi thứ, hay một nhà quản lý (Manager) thích tổ chức và sắp xếp?
Khi hiểu rõ 2 trục trên, bạn sẽ thấy các vị trí (từ BA, QA/QC, Comtor đến PMA, PM) thực chất là sự pha trộn tỉ lệ giữa các yếu tố đó. Đáng chú ý là các vòng tròn vị trí luôn có sự giao thoa nhau.
Trong môi trường IT thực tế, không có ai chỉ biết đúng một thứ. Mỗi hướng đi sẽ đòi hỏi mức độ "đậm nhạt" khác nhau, nhưng nhìn chung bạn sẽ cần mài giũa bộ kỹ năng tổng hợp bao gồm:
🗣️ Ngoại ngữ & Giao tiếp: Sử dụng mượt mà Tiếng Hàn/Tiếng Anh chuyên ngành.
🧠 Tư duy Nghiệp vụ (Business Analysis): Nắm bắt logic kinh doanh và yêu cầu khách hàng.
⚙️ Kiến thức Kỹ thuật nền tảng (Tech Base): Hiểu rõ ranh giới khả thi của hệ thống.
📊 Kỹ năng Quản lý dự án (Project Management): Quản trị thời gian, rủi ro và nguồn lực.
🕵️♂️ Tư duy Đảm bảo chất lượng (QA/Testing): Nhạy bén trong việc phát hiện lỗi và tối ưu quy trình.
Đặc biệt ở thị trường IT Việt - Hàn, có một vị trí cực kỳ "hot" mà biểu đồ không trực tiếp gọi tên, đó là BrSE (Kỹ sư cầu nối). Vốn xuất phát từ thị trường Nhật Bản, nhưng khi áp dụng vào các dự án Hàn Quốc, yêu cầu của BrSE đã bị biến tấu đi rất nhiều để bắt nhịp với văn hóa làm việc và đặc thù phong cách làm việc- tư duy của người Hàn.
Thực tế, BrSE được chia làm hai trường phái rõ rệt:
Thường là các bạn Developer có nền tảng kỹ thuật tốt và học thêm tiếng Hàn.
Ưu điểm: Khả năng xử lý bug, đọc hiểu code và nắm bắt hệ thống kỹ thuật cực kỳ sâu.
Thường xuất thân từ các vị trí Non-tech như Comtor hoặc BA đánh lên.
Ưu điểm: Khả năng giao tiếp mượt mà, kỹ năng viết tài liệu sắc bén và "bắt" trúng insight của khách hàng.
Nhược điểm: Phải nỗ lực gấp đôi, gấp ba hay gấp N lần để học hỏi kiến thức IT nền tảng. Nếu không vững tech base, bạn rất dễ bị đội Dev lấn lướt hoặc không đánh giá đúng giới hạn kỹ thuật của hệ thống.
Có một sự thật mất lòng ở thị trường Việt Nam: Danh xưng BrSE, BA hay PM đôi khi chỉ là cách các công ty Hàn Quốc tự xây dựng "vỏ bọc" chức danh để dễ sắp xếp nhân sự hoặc thuận tiện trong việc báo giá cho khách hàng, hay đôi khi là xây dựng roadmap cho vị trí nhân sự mới phù hợp với nhu cầu của các dự án IT Hàn- Việt.
Thứ bạn thực sự cần quan tâm không phải là Title hào nhoáng, mà là 직무 (Jik-mu) - tức là bạn đang làm nhiệm vụ gì, đóng góp giá trị cốt lõi nào và sở hữu bộ kỹ năng gì.
Hôm nay ở dự án này bạn mang chức danh là Comtor, nhưng sang dự án khác bạn hoàn toàn có thể phải "cân" luôn 직무 của một BA hay PMA là chuyện hết sức bình thường. Thay vì lo lắng về xuất phát điểm Non-tech, hãy tập trung vào việc mài giũa bộ kỹ năng giao thoa, tự khắc con đường tiến thân trong ngành IT của bạn sẽ rộng mở!
